X
تبلیغات
زولا

دنیای علم و تکنولوژی

اخبار و مقالات مربوط به دنیای علم و تکنولوژی ترجمه شده از منابع معتبر

تاق کسری، بلندترین تاق دست ساز بشر

تاق کسری، بلندترین تاق دست ساز بشر


تیسفون پایتخت تاریخی پارتها و ساسانیان بوده و یکی از شهرهای بزرگ میانرودان (بین النهرین) باستان محسوب می‌شده است.مهمترین بنای بجای مانده از آن دوران، تاق بزرگ کسری است. این شهر در کرانه غربی رود دجله و شمال شرق بابل باستان قرار دارد. امروزه بقایای این شهر در قلمرو دولت عراق در حدود 35 کیلومتری جنوب بغداد قرار دارد. تیسفون بزرگترین شهر دنیا از سال 570 تا 637 پیش از میلاد بوده، یعنی تا زمانی که تاراج و ویرانگری تازیان بر پادشاهی دیرپای ساسانیان خط پایان نهاد. منصور خلیفه عباسی در ویران ساختن بقایای تاق کسری و اتمام کار مهاجمان عرب اهتمام کرد ولی در این کار ناکام ماند. هم اکنون بقایای این بنای با ارزش تاریخی به واسطه بی‌توجهی دولت عراق در حال تخریب است.


 

تاق کسری با ارتفاع 37 متر بلندترین تاق دست ساز بشر است و بنا به گفته جکیم فردوسی از یک معمار رومی در طراحی و ساخت سازه آن استفاده شده که برای نشست و پایدارشدن کامل پایه های قطور بنا سه سال پس از ایجاد پی و شالوده، صبر کرده است. چنانچه تعصب غربیان و بی‌توجهی سازمان میراث فرهنگی کشور نبود این بنا باید از دیرباز در زمره عجایب معماری جهان داخل می‌گشت.

 

در طی دوره ساسانیان جمعیت بزرگی در تیسفون گردآمده بودند که شامل ارمنیان، پارسیان، یونانی‌ها و آشوری‌ها می‌شد. در شهر آزادی مذاهب حاکم بود و مسیحیان، یهودایان و زرتشتی‌ها در آن بسر برده و اعمال مذهبی خود را انجام می‌دادند. بخش بزرگی از جمعیت این شهر پس از یورش تازیان از این شهر گریختند و کم کم به متروکه‌ای تبدیل شد.


منابع:

https://en.wikipedia.org/wiki/Ctesiphon

 "Largest Cities Through History". geography.about.com.

شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی، تصحیح ژول فون مول، چاپ مسکو

تاریخ ارسال: جمعه 20 فروردین‌ماه سال 1395 ساعت 04:04 ب.ظ | نویسنده: اصغر ناصری | چاپ مطلب 0 نظر

پل عظیم کشکان

پل کشکان که در منابع باستانی از آن به نام کژکی یاد شده است، باقیمانده بنای سترگی است که شاید در زمان خود بزرگترین پل دنیا محسوب می شده است. ارتفاع پل در بالاترین قسمت 26 متر است و ستونهای قطور آن در نگاه اول حس عظمت و شکوه بی مانندی را القا می کند. این پل در 51 کیلومتری غرب خرم آباد در سمت راست جاده ای که به سمت کوهدشت می رود قرار گرفته است. از دوازده طاق پل سه دهنه آن تخریب شده و بقیه هنوز سالم هستند. از بقایای پلهای دیگری که در کنار دیده می شود می توان تاریخ بنای آن را به دوره ساسانیان نسبت داد. لیکن آخرین تجدیدبنای آن در قرن 4 هجری و به دستور بدربن حسنویه از امرای آل بویه صورت گرفته است.


در زیر تصاویری که توسط نگارنده از این پل تهیه شده را می توانید ملاحظه فرمایید.






تاریخ ارسال: دوشنبه 29 اردیبهشت‌ماه سال 1393 ساعت 09:31 ق.ظ | نویسنده: اصغر ناصری | چاپ مطلب 1 نظر

کشف هرم تازه ای در مصر

چهارم فوریه 2014 - منبع: LiveScience.com


باستان شناسانی که نزدیک مکان باستانی ادفو در جنوب مصر زندگی می کنند یک هرم پله ای را در جنوب مصر کشف کردند که حدود 4600 سال قدمت دارد و از نظر قدیمی تر از هرم بزرگ گیزا (Giza) محسوب می شود.


این هرم که ارتفاعی حدود 13 متر دارد یکی از هرم های به اصطلاح استانی است که به فرمان فرعون هانی (2635 تا 2610 سال پیش از میلاد) یا اسنفرو (2610 تا 2590 سال پیش) ساخته شده است. در طول زمان سنگهای هرم به غارت رفته و تنها بواسطه فرسایش از زیرخاک پدیدار گشته است. اکنون تنها 5 متر از ارتفاع هرم باقی مانده است.


هرم های استانی در مرکز و جنوب مصر پراکنده اند و نزدیک مکانهای عمده باستان شناسی مصر واقع شده اند. این هرم ها دارای اتاقک داخلی نبوده و برای دفن مردگان ساخته نشده اند. تعداد کلی آنها به هفت عدد میرسد و منظور از ساخت آنها هنوز در پرده ای از اسرار قرار دارد.


تاریخ ارسال: سه‌شنبه 15 بهمن‌ماه سال 1392 ساعت 12:08 ب.ظ | نویسنده: اصغر ناصری | چاپ مطلب 0 نظر

پل سی پله یادگاری از روزگاران کهن

گردآوری: اصغر ناصری، دوم آذرماه 1392


ناحیه لرستان، از جنوب کرماهانشاهان شروع شده و به خوزستان ختم می‌شود. این ناحیه دارای آثار قدیمی فراوان بوده و در زمین‌های آن اشیای ارزشمند فراوانی بدست آمده است. لرستان به مناسبت قدمت زمین‌های تاریخی و تپه‌ ماهورهای زیاد نظر دانشمندان آثار باستان را به خود جلب کرده و ابن فقیه، ابن بطوطه‏، دمرگان و دیولافو مطالعاتی در این زمینه کرده‌اند.


دکتر اسمیت نویسنده کتاب نعروف پرس پولیس (Perse-Polis) و نماینده موزه فیلادلفیا در زمینهای تاریخی رومشکان لرستان حفاری هایی را به منظور گمانه زنی انجام داده است.


لرستان مسکن اقوام کاسیت بوده که پیش از مادها در این نواحی می‌زیسته‌اند و آنها نیز از اقوام آریایی بوده‌اند. اشیای بدست آمده قدمت این قوم را به ١٥٠٠ تا ٦٠٠ سال پیش از میلاد می‌رساند (١).


آثار روی خاکی لرستان عبارتنداز پلهای ساسانی، خرابه های ساسانی، تلها، تپه ها و شهرهای قدیمی. یکی از پلهای مورد توجه بجای مانده از دوران ساسانیان، پل سی پله می‌باشد.


پل سی پله (Si Pele) در غرب سر طرهان بر روی رود سیمره و در تنگ ترین بستر رود زده شده است. محل پل

امروزه به نام «سی‌پله» مشهور است و طرهان را بخاک سیمره و هلیلان مربوط می‌سازد. بنا به عقیده ولفرام کلایس از شباهت پل با پل کشکان به نظر می‌رسد که همزمان بوده باشند. لیکن چنین بر می‌آید که پایه‌های پل به دوره ساسانی متعلق باشد (٢).


این پل چهار چشمه داشته است. طاق دو چشمه آن باقی مانده و اکنون رود سیمره از آخرین چشمه غربی آن می‌گذرد، و بستر آن بعمق زیادی به همان جهت تغییر مسیر داده است. پهنای هر پایه ٥/٦ متر و طول آن ١٧ متر است. اندازه دهانه هر طاق یا چشمه ١١ متر و ارتفاع پل نیز تا بستر خشک ٢٠/١٩ متری باشد. دو پایه غربی و شرقی متکی بر کوه بوده و پایه های دیگر نیز بر سطح سنگی بستر رود کار گذاشته شده است. اندازه سنگ‌هایی که در پایه بکار رفته ٦٠*٦٠*١٠٠ سانتی متر و بعضی نیز بزرگترند. روی هر یک از این سنگها علامت مشخصی کنده شده است. ٩ ردیف هر پایه با این سنگ ها ساخته شده و طاق هر چشمه از روی ردیف نهمی با سنگ قلوه شروع می شود. روی هر یک از سنگ‌های سازنده پایه‌های پل علایمی حک شده که مربوط به حجاران آنها می باشد. این پل در گذشته مسیر اصلی و ارتباطی دزفول به پلدختر، اسلام آباد و کرمانشاه بوده است (٣و ٤).


توصیفی که هنگام مسافرت تحقیقی «سر اورل استین» از این پل شده چنین است:

پل کر و دختر : در نزدیکی سر طرهان بر روی سیمره پلی دیگر از آثار ساسانیان دیده می شود که دو طاق از آن ریخته و بقیه بجا مانده است.


پایه های اصلی با سنگهای بسیار بزرگ و بالای سنگها تراشیده وتمام پل از سنگ و گچ است و این پل معروف به «کر و دختر» و واسطه و رابط سر طرهان و هلیلان و بعبارت آخری لرستان و کرمانشاهان است. این پل از اثار ساسانیان و بسیار خوب بجا مانده، عقل انسانی مبهوت است که درآن دوران چه تشکیلات مهمی بوده است. از این پل هیچیک از جغرافی نویسان اسلامی نام نبرده‌اند. شاید علت آن بوده که در مسیر آنها نبوده است. این پل بر سر یکی از شاهراه‌های باستانی ساخته شده است. کتیبه‌ای بدست نیامده که تاریخ بنای آن روشن گردد. پل به شماره 4511 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.(٤)


پل سی پله



سی پله از نمایی دیگر


عکس از کتاب  تاریخ جغرافیایی و اجتماعی لرستان، حمید ایزدپناه


عکس از کتاب  تاریخ جغرافیایی و اجتماعی لرستان، حمید ایزدپناه





سنگ‌هایی که در پایه پل کر و دختر بکار رفته است

عکس از کتاب  تاریخ جغرافیایی و اجتماعی لرستان، حمید ایزدپناه

 

منابع:


١. لرستان، پیشکوه و پشتکوه و آثار تاریخی آن‏، دکتر بهمن کریمی، مجله بررسی های تاریخی

٢. کتاب  تاریخ جغرافیایی و اجتماعی لرستان، حمید ایزدپناه

٣. آثار باستانی و تاریخی استان لرستان، حمید ایزدپناه، انتشارات آگاه، چاپ دوم، ١٣٦٣

٤. بناهای عام المنفعه، از مجموعه دایره المعارف بناهای تاریخی ایران در دوره اسلامی، مریم ملازاده کاظم محمدی

تاریخ ارسال: شنبه 2 آذر‌ماه سال 1392 ساعت 08:43 ق.ظ | نویسنده: اصغر ناصری | چاپ مطلب 0 نظر