شهید عباس دوران استراتژیست نظامی نابغه ایران

برخی شهدای جنگ تحمیلی را باید در دو مکان در تاریخ کهن این سرزمین ثبت کرد: در ردیف جنگاوران فداکاری که جان خود را فدای بقای این سرزمین کردند و در فهرست نوابغ نظامی.

شهید عباس دوران یکی از درخشان ترین این چهره هاست. دست یافتن به شخصیت واقعی او از خلال تحلیل رویدادهای زندگانیش امری دشوار است. در پس چهره دلنشین و مردانه او اقیانوسی متلاطم و شراره های آتشینی بود که می خواست دشمنان این سرزمین را در خود فروبرد.

سرهنگ عباس دوران در طول خدمت خود در نیروی هوایی به عنوان یکی از زبده ترین خلبانان جنگنده فانتوم اف 4 موسوم بود، فردی که این جنگنده را فراتر از مرزهای محدودیتهایش به پرواز در می آورد و مهارتی استثنایی در استفاده از توپ ولکان و موشکهای هوا به زمین ماوریک داشت. او یکی از خلبانان اصلی در نابودسازی بخش عمده نیروی دریایی عراق در عملیات مروارید به سال 1359 بود. در طی این عملیات بیش از 80 درصد نیروی دریایی عراق نابود شد و این کشور متجاوز هیچگاه موفق به بازسازی این نیرو نشد.

یکی از والاترین ارزشهای عباس دوران برای نیروی هوایی، برنامه ریزی عملیات جنگی بود. او توانایی ویژه ای در این زمینه داشت و بیش از 90 درصد عملیاتی که در خاک عراق انجام می داد موفقیت آمیز بود.

در سال 1361 دیکتاتور جنایتکار رژیم بعثی عراق صدام حسین تصمیم به برگزاری اجلاس سران کشورهای عدم تعهد در بغداد گرفت. هدف او القای این موضوع بود که علیرغم جنگ با ایران، پایتخت این کشور از ثبات و آرامش سود می برد. قرار بر این بود که کنفرانس در هتل الرشید بغداد برگزار شود. این امر می توانست ضربه محکمی به اعتبار ایران در میان کشورهای اسلامی محسوب شده و به انزوای ما بیانجامد. سنجیده ترین پیشنهاد از سوی عباس دوران ابراز شد که بمباران هتل الرشید را صرفنظر از خسارات وارده، اعلام ناامنی بغداد به جهانیان می دانست، عملیاتی که رویای صدام حسین را در برگزاری اجلاس کشورهای عدم تعهد فرو خواهد ریخت. عباس دوران با مطالعه سیستم های دفاع هوایی بغداد طرح حمله ای به این شهر را ریخت. او دریافته بود که با تعداد محدودی هواپیمای بمب افکن بازگشت از عملیات نفوذ به این حلقه دفاعی متراکم امر ناممکنی است. هواپیمای جنگنده F-4E آن زمان دارای سیستم جنگ الکترونیکی مطمئنی برای فریب رادار موشکهای زمین به هوای سام -2 بود. لیکن موشکهای فرانسوی که تازه به رژیم عراق تحویل داده شده بود چالشی در برابر این ماموریت بشمار می رفت.

عباس دوران برای این منظور ترکیبی از عملیات فریب آمیز و عملیات نفوذ را برنامه ریزی کرد. در روز 30 تیر 1361 دو فروند هواپیمای F-4E نیروی هوایی ارتش با گذشتن از سد دفاعی بغداد ابتدا پالایشگاه الدوره این شهر را بمباران کردند و سپس هواپیمای حامل عباس دوران و کمک خلبان منصور کاظمیان به سمت هتل الرشید پیش رفت. تا این لحظه آنها توانسته بودند با ترکیبی از پرواز در ارتفاع پایین و electronic jamming از چنگ رادارهای ضدهوایی عراق بگریزند لیکن ظاهرا یکی از موشکهای ضدهوایی فرانسوی از نوع رولاند 2 به هواپیمای عباس دوران اصابت کرد.

در حالی که هواپیمای دوران آتش گرفته بود، او کمک خلبان خود را وادار به پرش کرد و خود با عملیاتی شهادت طلبانه بر ساختمان هتل الرشید یورش برد. شهید عباس دوران می دانست که در صورت اسارت با توجه به تنفری که بعثیان از وی دارند سرنوشت خوبی در انتظارش نخواهد بود.

این عملیات دارای اثراتی قابل توجه بود. نشست کشورهای عدم تعهد به دهلی نو منتقل شد و رژیم صدام صدمه سیاسی جبران ناپذیری از این عملیات متحمل شد.

شهید عباس دوران پس از شهادت به درجه امیری ارتقا یافت. استخوانهای باقی مانده از این شهید بزرگوار پس از جنگ به خانواده اش بازگردانده شد. یادش گرامی و آرمانهایش پایدار.

درگذشت استاد پرویز شهریاری

   

از شمار دو چشم یک تن کم                                         وز شمار خرد هزاران بیش 

22 اردیبهشت ماه سرزمین ایران یکی از بزرگترین آموزگاران عرصه علم و دانش خود را از دست داد. استاد بزرگ ریاضیات کشور و مولف برخی از بهترین کتابهای درسی و کمک درسی کشور. کتابهایی چون روشهای جبر و روشهای مثلثات که آشتی دهنده نسل جوان با ریاضیات و هندسه بشمار می رفتند. 

یادش گرامی

دکتر حسین گل گلاب، بزرگ مردی از دیار علم و ادب

برخی از بزرگان این دیار چنان سهمی در تاریخ علم و فرهنگ دارند که سخن گفتن درباره آنها به هر روش و اسلوبی تلاش بی حاصل بنظر می رسد زیرا چون نویسنده در مقام موری می ماند که بخواهد کوه استواری را که در برابرش قرار گرفته، توصیف کند. 

دکتر حسین گل گلاب یکی از این نادره مردان این سرزمین است و افسوس که کمتر دانش آموزی با نام و کارهای او آشناست. این گیاه شناس بزرگ ایران سهم عظیمی در ادبیات علمی این رشته در کشور ما دارد. او در سال 1313 به عضویت اولین فرهنگستان ایران درآمد و به سبب تخصص در معادل یابی واژه های علمی به عضویت پیوسته این سازمان درآمد و در 1315 سردبیری فرهنگستان نیز به او واگذار شد. 

تا پیش از کارهای برجسته دکتر گل گلاب در زمینه معادل یاب، نویسندگان کتب علمی درباب گیاهشناسی از اصطلاخات معادل عربی استفاده می کردند که برای خواننده ایرانی بسیار نامانوس و مهجور بود. او با دانش و هوش فوق العاده خود توانست معادل هایی کاملا پارسی برا یاین واژگان وضع کند که به سبب دقت در انتخاب آنها بسرعت جای ثابتی در کتابهای درسی و علمی کشور باز کردند. خود استاد گوید: 

 در زمان ما پیشرفت رشته‌های علمی تندتر و بیشتر بوده و نیازمند به واژه‌های نو بیشتر است و ناچاریم بکوشیم تا برابرهای آنها را در فارسی بیابیم و به کار بریم. از زمانی که دانشهای نو به کشور ما راه یافته و آموزش آنها با گشایش مدرسة دارالفنون به وسیلة استادان بیگانه معمول شده برخی از دانشمندان ایرانی که با آنان همکاری داشته‌اند دامان همت بر کمر بسته بر آن شده‌اند که گفته‌های آنان را به زبان شاگردان خود برگردانند تا فراگرفتن آن آسانتر شود، ولی چون بیشتر تحصیلات آنها بر پایه‌های زبان عربی بوده زبان شیرین فارسی را از نظر دور داشته و به چشم بیمهری به آن نگریسته‌اند. چنانکه بُتانیک را علمالنبّات و زوئولوژی را علم الحیوان و ژئولوژی را علم الارض گفته‌اند.

 چون گردش روزگار نویسندة این گفتار را در رشتة علمالنبّات به کار انداخت و ناچار بودم واژه‌های ساخته شدة آنان را به کار برم به اصطلاحهایی برخوردم که نه تنها سنگین و فرا گرفتن آنها برای شاگردان دشوار بود بلکه در بیشتر موارد نارسا و نادرست مینمود.

برای روشن شدن مطلب برخی از ساخته‌های آنان را یادآوری میکنم تا خوانندگان را با آن آشنا سازم:

عدیم الفلقه به جای اکوتی لدون  Acotyledon

 ذو فلقتین به جای دیکو تیلدن  Dicotyledon

 ذو قلقه به جای مونوکوتیلدن  Monocotyledon

 بارزالتناسل به جای فانروگام  Phanerogame

 مخفیالتناسل به جای کریپتوگام  Cryptogame

 منفصلالطاس به جای دیالی سپال  Dialysepal

 متصل الکاس به جای گاموپتال  Gamopetal

 عدیم الکاس به جای آپتال  Apetal

سنگینی و ناسازگاری این ترجمه ها با زبان شیرین مادری، مرا بر آن داشت که دست نیاز به دامن دانشمندان فارسی زبان دراز کرده و از آنان یاری بخواهم.

شادروانان ادیب پیشاوری و بدیعالزمان فروزانفر و گروهی دیگر، اندیشة مرا ستوده از هیچ گونه یاری دریغ نفرمودند و مرا بر آن داشتند تا هر چه بتوانم در این راه بکوشم و از سرزنش خرده گیران هراس بدل راه ندهم.

به جای واژه‌های بالا به ترتیب بیلپه، دو لپه و تک لپه و پیدازا و نهانزا و جدا گلبرگ و پیوسته گلبرگ و بیگلبرگ برگزیده و به شاگردان خود آموختم و سرافرازم که فرهنگستان هم بعدها آنها را پذیرفت و به کار بردن آنها را روا دانست.

استاد گل گلاب در سال 1274 در تهران متولد شد. تحصیلات را در مدرسه علمیه و دارالفنون ادامه داد. او فرزند ابوتراب خان (مصورالملک) نقاش زمان قاجار بود که به ادامه تحصیل فرزندش علاقه بسیار داشت. 
 

او از معلمین فرانسوی دارالفنون زبان فرانسه آموخت و چون شاگرد برجسته ای بود ضمن تحصیل به کار تدریس هم مشغول شد. 
 

گل گلاب از گیاه شناسان معروف آن دوره بود و اولین کسی است که کتاب طبیعی نوشت. وی از سال 1304 تا سال 1317 دوازده جلد کتاب در رشته جغرافیا و طبیعی تهیه کرد که در مدارس تدریس می شد. 
 

استاد گل گلاب از سال 1307 مسئول تحقیقات علمی گیاه شناسی شد و از زمان تاًسیس دانشگاه تهران تا سال 1345 به تدریس اشتغال داشت و هیچگاه گرد سیاست و تجارت نگشت. گفتنی ست در دانشگاه تهران هنوز کرسی ای به نامش وجود دارد. 
 

گل گلاب با همکاری کلنل کاظم وزیری و علینقی خان وزیری موسیقی آموخت و برای تعلیم تار به کلاس علی نقی خان می رفت. پس از سرودن ای ایران که تحت تاًثیر اشغال ایران توسط متفقین ساخته شد تبدیل به چهره ای جاودانه شد. 
 

گل گلاب در فرهنگستان ایران عضویت داشت و لغات زیادی خصوصاً در رشته علوم طبیعی پیشنهاد کرد که تصویب رسید و اکنون در زبان فارسی رواج دارد. 
 

استاد گل گلاب دردوم آذر 1363 در 87 سالگی در گذشت. در روز های پایانی عمر او به تنظیم فرهنگ نامه و بیولوژی گیاهان ایران مشتغول بود.که عمر وفا نکرد و معلوم نیست که مطالعات چه سرنوشتی پیدا کرده است.  

منابع: 

1. آقا شیخ محمد، مریم و سعید نوری نشاط،  گلزار مشاهیر،  تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1377 ش.

2. خالقی، روحالله،  سرگذشت موسیقی ایران،  تهران، مؤسسة فرهنگی ماهور، 1377 ش.

3. http://www.chn.ir/news/?section=2&id=14810

سیمو هایا برترین تک تیرانداز تاریخ

جنگ زمستانی (Winter War) یکی از شگفتی های تاریخ است. سه ماه پس از شروع جنگ جهانی دوم، ژوزف استالین رهبر شوروی در ادامه سیاست های توسعه طلبانه خود تصمیم به تجاوز به خاک فنلاند گرفت. فنلاند در آن زمان کشور کوچک و هدفی اسان برای استالین بشمار می رفت. نیروهای شوروی ده برابر فنلاند سرباز پیاده، سی برابر هواپیمای جنگی و صد برابر تانک بیشتر داشتند.

لیکن ارتش شوروی در اثر پاکسازی بزرگ 1937 بیشتر نیروهای قابل خود را از دست داده بود. حدود سی هزار نفر از افسران عالی رتبه ارتش سرخ اعدام شده و یا در زندان بودند. در نتیجه این اقدامات استالین، نیروهای شوروی از روحیه پایینی برخوردار بودند.

نتیجه جنگ برای شوروی فاجعه بار بود: بیش از 125000 کشته و مفقود، 180000 زخمی و 5000 اسیر. روسها 3500 تانک و 350 فروند هواپیما را نیز از دست دادند.

اجساد سربازان شوروی و تانکها و ادوات نظامی منهدم شده در خاک فنلاند

یکی از چهره های برجسته این جنگ، سیمو هایا Simo Haya تک تیرانداز معروف ارتش فنلاند بود. او با مخفی شدن در برف توانست در مدت سه ماه 500 سرباز ارتش سرخ را به هلاکت رساند. روسها به او لقب مرگ سفید داده بودند.

او هیچ سلاح مدرنی در اختیار نداشت، بلکه تنها از حواس پنجگانه و بینایی چشمان تیزبین خود استفاده می کرد.

در خاتمه جنگ یک ژنرال ارتش سرخ چنین گفت: "ما 22000 مایل مربع از خاک فنلاند را بدست آوردیم، درست به اندازه ای که بتوانیم اجساد خود را در آن دفن کنیم."

منابع:

WikiPedia

Discovery Channel

ایدا بایرون اولین برنامه نویس تاریخ کامپیوتر

ایدا بایرون

Ada Byron, Lady Lovelace (1815-1852)

ایدا بایرون یکی از زیباترین چهره‌های تاریخ کامپیوتر است. آگوستا ایدا بایرون در دهم دسامبر ١٨١٥ متولد شد. او تنها دختر لرد بایرون شاعر برجسته بریتانیا بود. تنها چند هفته پس از تولد ایدا، بانو بایرون تقاضای جدایی از همسر خود را نمود و نگهداری از ایدا انحصارا به او واگذار شد و بانو بایرون تمامی سعی خود را به تربیت ایدا به عنوان یک دانشمند و ریاضیدان مبذول داشت. او همواره از این امر در هراس بود که مبادا ایدا مانند پدر خود یک شاعر شود. ایدا در جوانی استعداد بسیاری برای فراگیری ریاضیات  و فیزیک از خود نشان داد.

در سن هفده سالگی ایدا به مری سومرویل معرفی شد، بانوی بسیار فاضلی که آثار لاپلاس را از فرانسه به انگلیسی برگردانده بود و از این ترجمه ها به عنوان کتاب درسی در دانشگاه کمبریج استفاده می‌شد. در طی یک مهمانی شام در خانه بانو سومرویل، ایدا با ایده های چارلز بابیج در مورد ماشین محاسب او که نام ماشین تحلیلی داشت، آشنا شد. او و چارلز بابیج بعدها مکاتبات طولانی در مورد ماشین بابیج داشتند و ایدا در آن مکاتبات با هوشمندی تمام آینده کامپیوترها را پیش بینی کرد.

ایدا روشی برای محاسبه اعداد برنولی توسط ماشین تحلیلی بابیج ابداع کرد. از الگوریتم ابداعی او به عنوان اولین برنامه کامپیوتری تاریخ یاد می شود. 

 

درست پس از این ابداع بود که زندگی او دستخوش طوفان حوادث گردید و او به بیماری طولانی مدتی دچار شد. سرانجام اودر سال ١٨٥٢ تنها در حالی که ٣٧ سال از عمرش می گذشت در اثر بیماری از دنیا رفت. در سال ١٩٧٩ وزارت دفاع آمریکا به پاس خدمات او به دنیای علم و تکنولوژی، یک زبان پیشرفته برنامه نویسی را به نام او Ada نامگذاری کرد.

ایدا بایرون سهم مهمی در تصویری که امروزه از کامپیوترها داریم ایفا کرد. جهان علم کمتر زنی به توان ذهنی و قدرت داوری علمی او دیده است.

ترجمه وتلخیص: داریوش بشر دوست

منبع اصلی:

http://cs-www.cs.yale.edu/homes/tap/Files/ada-bio.html