آیا عنصر آنتیموان عامل اصلی مرگ موتزارت بود؟

آیا عنصر آنتیموان عامل اصلی مرگ موتزارت بود؟

به عقیده بسیاری از انسان شناسان، ولفگانگ آمادئوس موتزارت (1756-1791) یکی از بزرگترین نوابغی است که تاکنون بر روی کره خاکی زیسته است. او که در خانواده‌ای هنرمند در سالزبورگ اتریش بدنیا آمده بود، در سه سالگی نواختن آلات موسیقی را آغاز کرد و در پنج سالگی به آهنگسازی روی آورد. پیش از اینکه شش ساله شود در قصر باواریا و قصر سلطنتی وین برنامه موسیقی خود را عرضه کرد و زمانی که به سیزده سالگی رسید یکی از بانفوذترین موسیقی دانان دنیا بشمار می‌رفت. او تا پایان عمرکوتاه سی و پنج ساله خود هماره از بزرگترین موسیقی دانان جهانی محسوب می‌شد و شهرت قطعات ساخته شده توسط او سراسر مرزها را درنوردیده بود.

یکی از متهمین اصلی در مرگ ناگهانی و زودهنگام موتزارت، عنصر آنتیموان یا استی بیم (Sb) است. آنتیموان یکی از عناصر بسیار سمی محسوب می شود و در عصر زندگی موتزارت برخی ترکیبات آن برای درمان انواعی از افسردگی توسط پزشکان تجویز می‌شد. چنین شایع است که تجویز و استفاده نابجا ازاین ماده شیمیایی باعث مرگ تدریجی موتزارت در زمانی کوتاه شده زیرا این نابغه موسیقیدان در اواخر عمر خود به نوعی افسردگی شدید مبتلا شده بود.

آنتیموان یک شبه فلز است که با عدد اتمی 51 یکی از سمی ترین مواد موجود در دنیا بشمار می رود. آنتیموان پس از بلعیده شدن توسط انسان به آنزیمهای محتوی گوگرد بدن چسبیده و مانع فعالیت آنها می‌شود. دوزهای بالا از این ماده باعث تخریب کلیه ها و کبد می‌گردد.

آنتیموان هم اکنون دارای برخی کاربردهای صنعتی است و ترکیبات آن در باتری‌ها، یاتاقان‌ها و لحیم استفاده می‌شود. متداول‌ترین منبع آن در طبیعت یک سنگ معدن گوگرددار به نام استیب‌نایت است.

https://www.britannica.com/biography/Wolfgang-Amadeus-Mozart

https://www.theguardian.com/science/grrlscientist/2012/feb/24/1

کوسه گرینلند با چهارصد سال سن!

کوسه گرینلند با چهارصد سال سن!

این موجود در عصر فرمانروایی جیمز اول در انگلستان بدنیا آمد، زمانی که رنه دکارت اصول اندیشه خود را تدوین می‌کرد جوان بود و هنگام جنگهای استقلال آمریکا به سن بلوغ رسیده بود. این کوسه گرینلند ماده حدود 400 سال سن دارد و احتمالا مسن ترین موجود مهره‌داری است که در جهان زندگی می‌کند.

تا پیش ازکشف این موجود، گمان می‌رفت والهای سرخمیده با 211 سال طولانی‌ترین عمر را در بین حیوانات داشته باشند. لیکن این کوسه تازه کشف شده گوی سبقت را از این نوع وال ربوده است. پیش‌بینی می‌شود این نوع کوسه عمری میان 200 تا 570 سال داشته باشد. این کوسه خاکستری و فربه یکی از بزرگترین گوشتخواران دنیا است و طول آن به 5 متر می‌رسد. با این وجود تا بحال موردی از حمله آن به انسان گزارش نشده است.

دانشمندان زیست شناس برای اندازه گیری طول عمر موجودات از رادیوگرافی کربن 14 استفاده می‌کنند. کربن 14 یک ایزوتوپ رادیواکتیو این عنصر با نیمه عمر 5730 سال است، یعنی پس از این مدت نیمی از کربن 14 موجود تجزیه می‌شود. با اندازه‌گیری میزان کربن 14 موجود در بافت‌های موجودات زنده می‌توانند مقداری را که در اثر فعالیت رادیواکتیو تجزیه شده اندازه‌گیری و از آن طریق سن موجود را تخمین بزنند. لنز چشم این کوسه حاوی پروتئین خاصی است و زیست شناسان با به دام انداختن این کوسه و نمونه‌برداری از لنز چشمی آن توانستند طول عمر این موجود را اندازه بگیرند. گرینلند جزیره بزرگی است که در شمال غربی انگلستان واقع است.

https://www.theguardian.com/environment/2016/aug/11/400-year-old-greenland-shark-is-the-oldest-vertebrate-animal#img-2

روانشناسی قساوت

روانشناسی قساوت

در سال 1963 استانلی میلگرام آزمایش مشهوری را در آزمایشگاه رفتارشناسی دانشگاه ییل آمریکا انجام داد. گروهی از داوطلبان در این آزمایش شرکت می‌کردندکه به دو گروه "فراگیر" و "مربی" تقسیم شده بودند. هر فراگیر با یک مربی در این آزمایش شرکت می‌کرد.  در جلوی مربی در اتاقی جداگانه یک سوئیچ قرار داشت که با فشردن آن یک ولتاژ الکتریکی به صندلی فراگیر اعمال می‌شد. ابتدا یک سری کلمات دوتایی به فراگیر داده می‌شد تا آنها را بخاطر بسپارد. سپس کلمات منفرد از فراگیر پرسیده می‌شد و او می‌بایستی کلمه متناظر با آن را بخاطر آورده و بگوید. در صورت اشتباه بودن پاسخ، مربی به صندلی فراگیر یک ولتاژ اعمال می‌کرد. مقدار ولتاژ در هربار تکرار آزمایش افزایش می‌یافت.

میزان ولتاژ از 15 ولت شروع شده و تا 450 ولت که میزان خطرناکی است قابل افزایش بود. مربی این اختیار را داشت که در هر مرحله از آزمایش آن را متوقف کند، لیکن توسط آزمایشگران تشویق به ادامه آزمایش جهت نیل به نتیجه نهایی می‌شد.

نتیجه آزمایش بسیار شگفت‌آور بود: در حالی که داوطلبان از افراد عادی انتخاب شده بودند، دو سوم مربیان آزمایش را تا سطح ولتاژ 450 ولت ادامه دادند. یعنی با وجود اطلاع از رنج فراگیر، به شکنجه او ادامه می‌دادند. تمام مربیان آزمایش را تا سطح ولتاژ 300 ولت ادامه دادند که معادل شوک شدید بود.

این آزمایش بخوبی نشان می‌داد که انسانها قادرند تا چه سطحی همنوع خود را تحت اثر تلقین یک مرجع بالاتر، تحت شکنجه قرار دهند. واقعیت تلخ این است که انسان، تنها موجودی است که می‌تواند همنوع خود را مورد قساوت و بی‌رحمی بی حد و مرز قرار دهد و حیوانات دیگر فاقد این خصلت اهریمنی هستند!

آئروژل: سبکترین ماده جامد شناخته شده

آئروژل: سبکترین ماده جامد شناخته شده

این ژل جامد شگفت انگیز سبکترین ماده جامد شناخته شده در جهان است. یک متر مکعب از این ماده تنها 160 گرم وزن دارد. به عبارتی این ماده جامد 6200 بار سبکتر از آب است! با وجود ظاهر ابر مانند آن، جامدی مستحکم و سخت مانند استایروفوم است.

آئروژل از زمان ابداع آن در سال 1931 توسط دانشمند آمریکایی ساموئل کیستلر، درکاربردهای بسیار گوناگونی از ماموریت‌های فضایی برای گردآوری غبار ناشی از دنباله ستاره‌های دنباله‌دار گرفته تا ساخت لباس محافظ در برابر حرارت بالا مورد استفاده قرار گرفته است. این ماده خواص بسیار متناقضی دارد: به علت سبکی فوق العاده زیاد مانند ابر بنظر می‌رسد لیکن در دفع حرارت بسیار خوب عمل می‌کند و چنانچه در شکل زیردیده می‌شود قادر است از یک گل در برابر حرارت زیاد محافظت کند.

مولکولهای مجزایی که آئروژل را می‌سازند مانند دستکش‌های بسیار کوچک بیس بال عمل می‌کنند. بدین ترتیب این ماده می‌تواند ذرات بسیار سریع مانند غبار کیهانی را بدون تخریب آنها گردآوری کند. ناسا از این خاصیت آئروژل برای گردآوری غبار دم ستاره‌های‌دنباله دار استفاده کرده است. جالب اینجاست که ماده اصلی بکار رفته در ساخت آئروژل سیلیس است که به فراوانی در پوسته زمین یافت می‌شود.

منبع:

http://www.businessinsider.com/the-coolest-chemicals-ever-created-by-humans-2015-7

تولد علم مکانیک سیالات

تولد علم مکانیک سیالات

در هشتم آگوست 1588 آبهای کانال انگلیس با هجوم صدها کشتی جنگی متلاطم شد. ناوگان بزرگ اسپانیا خود را به کانال رسانده بود تا تهاجم بزرگی را به انگلستان تحت حکومت ملکه الیزابت انجام دهد و در این نقطه ب ناوگان انگلستان تحت فرماندهی سر فرانسیس دریک مواجه شده بود. کشتی های اسپانیایی بزرگ و سنگین بودند؛ آنها پر از سرباز و مجهز به توپهای قدرتمندی با گلوله های 50 پاوندی بودند که می توانستند هر نوع کشتی آن دوره را نابود کنند. در طرف مقابل، کشتی های انگلیسی کوچک و سبکتر بوده و توپهای کوچکتر  کوتاه بردتری داشتند. توازن قوا در اروپا به نتایج این مواجهه دریایی بستگی داشت. شاه فیلیپ دوم اسپانیای کاتولیک در نظر داشت جلوی نفوذ رو به رشد انگلستان پروتستان بر روابط سیاسی و مذهبی اروپا را بگیرد. ملکه الیزابت یکم نیز می خواست از موجودیت انگلستان به عنوان یک دولت مستقل دفاع کند. در حقیقت، در آن روز حیاتی سال 1588 وقتی انگلیسی ها شش کشتی آتشین را به سوی آرایش اسپانیایی ها هدایت کرده و سپس بر اسپانیایی های دستپاچه شده از روبرو تاختند، تاریخ آینده اروپا بطور قطع تعیین شد. در پایان نبرد، کشتی های سنگین تر و کندتر اسپانیایی ها نتوانستند از عهده کشتی های سبک و مانورپذیر انگلیسی برآیند و تا عصر آن روز ناوگان اسپانیا مضمحل شده و دگر تهدیدی برای انگلستان بشمار نمی رفت. این نبرد دریایی از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا برای اولین بار در تاریخ بین کشتی های بادبانی در دو طرف مخاصمه برگزار می شد (برخلاف کشتی ها یپیشین که علاوه بر بادبان از پاروزنان نیز سود می بردند). این نبرد به دنیا آموخت که قدرت سیاسی از این پس مترادف با قدرت دریایی است. قدرت دریایی نیز به نوبه خود بستگی زیادی به سرعت و مانورپذیری کشتی های اسپانیایی داشت. برای افزایش سرعت کشتی ها، لازم بود که مقاومت ایجاد شده توسط جریان آب در پیرامون بدنه کشتی کاهش یابد. ناگهان نیروی پسای وارده بر بدنه کشتی ها به یک مساله مهندسی مهم تبدیل شده و انگیزه بزرگی برای مطالعه بر روی مکانیک سیالات فراهم کرد.

 

این انگیزه بزرگ تقریبا یک قرن بعد ثمر داد، هنگامی که در 1687 آیزاک نیوتن کتاب معروف خود پرنسیپیا را تالیف کرد که در آن کل جلد دوم به مکانیک سیالات اختصاص داده شده است. نیوتن در مطالعه سیالات با این مشکل مواجه شده بود که جریان سیال تفاوت بنیادی با دینامیک اجسام صلب دارد. یک جسم صلب معمولا از نظر هندسی بخوبی تعریف شده و توصیف آن نسبتا ساده است. در حالی که یک سیال ماده ای لزج است که مدل سازی حرکت آن بویژه در زمان نیوتن دشوار می نمود. با این حال کار اولیه نیوتن پیشرفت بزرگی در مکانیک سیالات محسوب می شد، علمی که امروزه زیربنای صنعت نوین و نیز آیرودینامیک محسوب می شود.

برگرفته از کتاب:

Fundamentals of Aerodynamics

Fifth Edition

John D. Anderson, Jr.

McGraw-Hill Series in Aeronautical and Aerospace Engineering