درونیابی در Excel

بسیاری از اوقات هنگام استفاده از جدول مشخصات فنی یا داده های علمی، به داده ورودی بر می خوریم که مابین داده های اصلی جدول قرار دارد. در این گونه موارد می توانیم از درونیابی برای یافتن مقدار مورد نیاز استفاده کنیم. برای مثال جدول زیر دو مقدار مرتبط با هم در یک جدول مشخصات فنی را نشان می دهد:

فرض کنید به مقدار متناظر با x = 20 در این جدول نیاز داریم. باید بین سطر چهارم و پنجم درونیابی کنیم. دستور FORECAST در اکسل بسادگی این کار را ممکن می کند:

=FORECAST(I6,E6:E12,C6:C12)

پارامتر اول در این دستور مقدار ورودی است که در این مثال در خانه I6 جای گرفته است. پارامتر دوم مقادیر خروجی است که در اینجا ستون دوم جدول است. پارامتر سوم نیز مقادیر ورودی یا ستون نخست جدول هستند. نتیجه اجرا به شکل زیر است:

مقدار y0 بهترین تخمین برای x0=20 است که از درونیابی خطی بدست آمده است.

سایر مطالب مربوط به Excel:

کاربرد اکسل در جبر خطی - ضرب ماتریس ها

دستور VLOOKUP اکسل و کاربرد آن در ساخت پایگاه داده

کاربرد اکسل در محاسبات عددی

---

تدریس حرفه ای Excel

توسط مدرس با سابقه

09360771981

---

گیج‌های فشار و کلاس‌های درستی آن‌ها

یک گیج فشار لوله بوردون (bourdon tube) یک ابزار اندازه گیری مکانیکی فشار است که بدون نیاز به هیچ نیروی برقی می تواند فشار را بخواند. این ابزار بطور معمول برای اندازه گیری فشار از 0.6 تا 7000 بار (8 تا 10000 پی اس آی) بکار می رود. متداول ترین نوع گیج فشار است و به علت صحت و دقت (تکرارپذیری) بالای آن توسط صنایع مختلف بکار می رود. گیج های فشار بوردون برای محیط های مایع یا گازی و برای کاربردهای خلاء، فشار کم یا بالا مناسب هستند.

دانلود متن مقاله

دوره آنتروپوسین چیست؟ آیا دوره انقراض بشر آغاز شده است؟

تاریخ سیاره زمین به یک سری سلسله مراتبی از قطعات کوچکتر زمانی تقسیم می شود که از آن به عنوان مقیاس زمانی زمین شناسی یاد می‌گردد. این تقسیمات بر اساس سلسله مراتب عبارتند از ائون (eon)، دوران (era)، دوره (period)، دور (epoch) و عصر (age). این واحدها بر اساس لایه های سنگی زمین یا چینه ها (استراتا) و فسیل هایی که در آنها یافت می شوند، رده بندی شده اند. از بررسی این فسیل ها دانشمندان رابطه ای میان سن هر لایه و نوع فسیل های یافت شده در آنها کشف کرده اند. به این گونه مطالعات چینه شناسی گفته می شود.

بطور رسمی دور جاری که در آن بسر می بریم هولوسین نامیده می شود که 11700 سال پیش پس از آخرین عصر یخبندان بزرگ شروع شده است. لیکن دور آنتروپوسین (Anthropocene) نامی غیر رسمی است که برای توصیف جدیدترین دوره در تاریخ سیاره زمین بکار می رود، یعنی زمانی که فعالیت نوع بشر شروع به تاثیرگذاری عمده بر اقلیم و زیست بومهای سیاره نمود. این واژه در سال 200 توسط پاول کروتزن شیمی دان و یوگن استورمر زیست شناس متداول شد.

در مورد آغاز این دوره اختلاف نظر وجود دارد. گروهی آن را از سال 1945 می دانند که انسان اولین بمب اتمی را آزمایش نمود و اثرات رادیواکتیو حاصل از آن در نمونه های خاک سراسر دنیا یافت شدند. در سال 2016 گروه کاری آنتروپوسین به این توافق دست یافت که سال آغاز این عصر را 1950 بدانند، یعنی زمانی که شتاب فعالیت های انسانی تاثیر گذار بر کل کره زمین آغاز گشت.

سیاره زمین حدود 4.5 میلیارد سال قدمت دارد و انسانهای مدرن (هوموساپی ینس) حدود 200 هزار سال است که پدیدار شده اند. در همین مدت کوتاه نسبت به عمر کره زمین، فعالیت های انسان سامانه های فیزیکی، شیمیایی و زیستی سیاره ای را که وجود خود ما و تمامی گونه های زنده بدان وابسته است، بطور بنیادین تغییر داده است. انتشار دی اکسید کربن، گرمایش جهانی، اسیدی شدن اقیانوس ها، تخریب زیستگاه ها، انقراض گونه ها و استخراج گسترده منابع طبیعی از علایم این تاثیرگذاری عمده بر سیاره مسکونی هستند.

از مهمترین علایم عصر آنتروپوسین، به هم خوردن تعادل طبیعی آب و هوا است. پس از آخرین عصر یخبندان هوای سیاره زمین بطور نسبی گرم و پایدار بوده است. هم اکنون روشن است که اقلیم سیاره دیگر پایدار نیست و گرم شدن زمین سرعت گرفته است. دانشمندان هم اکنون توافق دارند که علت اصلی این پدیده فعالیت انسانی و مصرف بی رویه انرژی است.

تغییرات اقلیمی مخرب در درازمدت می تواند محیط کره زمین را برای زندگی انسان نامساعد سازد. کاهش بارندگی در سراسر دنیا، امواج گرمایی بی سابقه اخیر و خشک شدن رودهای بزرگی که هزاران سال جاری بوده اند از نشانه های ترسناک تغییرات اقلیمی است که در چندسال اخیر شدت گرفته اند.

هم اکنون پرسش بزرگی در برابر دانشمندان قرار گرفته است: آیا امیدی برای نجات نوع بشر وجود دارد؟

در همین رابطه بخوانید:

منابع:

https://education.nationalgeographic.org/resource/anthropocene

https://www.nhm.ac.uk/discover/what-is-the-anthropocene.html

انتشار اولین تصویر از یک سیاره خارج از دستگاه خورشیدی توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب

تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا اولین تصویر مستقیم از یک سیاره خارج از دستگاه خورشیدی را ثبت کرد. این سیاره که HIP 65426 b نامیده می‌شود یک غول گازی است بنابراین نمی‌تواند میزبان حیات فرازمینی باشد. سیاره مزبور در فاصله 355 سال نوری از زمین قرار دارد (هر سال نوری تقریبا 10 هزار میلیارد کیلومتر است!) و اولین بار در سال 2017 کشف شده است. این غول پازی 12 بار جسیم تر از برجیس (مشتری) است و در فاصله 15 میلیارد کیلومتری ستاره خود به دور آن می گردد.

به گفته ناسا تلسکوپ جیمز وب می تواند جزئیات دقیق تری از جرم و سن این سیاره فراهم کند. ستاره شناسان عمر این سیاره را 15 تا 20 میلیون سال تخمین می زنند که در مقایسه با سیاره زمین ما با عمر 4.5 میلیارد سال بسیار جوان بنظر می آید.

مشاهده مستقیم سیارات خارجی بسیار دشوار است زیرا در مقایسه با ستاره خود بسیار کم نورتر هستد. فون پیشرفته عکسبرداری مادون قرمز و پردازش تصویر برای حذف نور ستاره اصلی باعث شده دانشمندان بتوانند تصویر مستقیم سیاره را قابل دریافت کنند. جیمز وب با بهره گیری از دوربین ها و فیلترهای پیشرفته خود، قابلیت ستاره شناسان در شناسایی سیارات خارجی را بسیار افزایش داده است.

منبع:

https://news.yahoo.com/nasas-james-webb-telescope-snaps-212539785.html

بهرام: سیاره سرخ

بهرام یا مریخ (Mars) چهارمین سیاره از خورشید یک دنیای خشک و سنگی است که رنگ قرمز نمادینش برای آن نام سیاره سرخ را به ارمغان آورده است. بهرام در طول تاریخ انسان را به تخیل واداشته است و امروزه بیش از هر جسم دیگری در دستگاه خورشیدی مورد کاوش قرار گرفته و سیاره گردها و مدارگردهای متعددی آن را برای شواهد حیات در گذشته و حال مورد جستجو قرار داده اند.

بهرام با چشم غیرمسلح در آسمان شب زمین قابل مشاهده است. مارس نام خود را از خدای رومی جنگ گرفته زیرا رنگ سرخ آن با جنگ و نزاع مترادف دانسته شده است.

این سیاره سنگی دارای قطر 6794 کیلومتر یعنی تقریبا نصف زمین است. پوسته بهرام 10 تا 50 کیلومتر ضخامت دارد و بیشتر از آهن، منیزیوم، آلومینیوم، کلسیوم و پتاسیوم تشکیل شده است. زیر این پوسته یک جبه سنگی به ضخامت 1240 تا 1880 کیلومتر است که یک هسته چگال ساخته شده از آهن، نیکل و گوگرد با شعاع 1500 تا 2100 کیلومتر را احاطه می کند.

 

سیاره گرد Preservance از دوربین دوتایی خود برای گرفتن این تصویر از تپه سانتا کروز در فاصله 2.5 کیلومتری خود استفاده کرده است.

سطح سنگی مریخ از گرد و خاک، صخره ها و دره های متعددی پوشیده شده است. یک اتمسفر نازک بهرام را احاطه می کند که فظار آن 1000 برابر کمتر از فشار هوا در سطح دریای زمین است. اتمسفر بهرام از 95 درصد دی اکسید کربن، 3 درصد نیتروژن و مقادر کمی اکسیژن، مونواکسید کربن، بخار آب، متان، سایر گازها و گرد و غبار تشکیل شده است. این غبار به آسانی با وزش باد در سراسر بهرام پراکنده شده و به آسمان آن یک رنگ قهوه ای مایل به زرد می دهد. کاوشگری که توسط امارات متحده عربی ساخته شد در سال 2022 شفق های عظیم و زیبایی پیرامون بهرام کشف کرد که نیمی از سیاره را دور زده بودند.

مکان بهرام در دستگاه خورشیدی اندازه ها مطابق مقیاس واقعی نیست.

بهرام در فاصله تقریبی 228 میلیون کیلومتری به دور خورشید می گردد. روز بهرام 24.6 ساعت زمینی طول می کشد و 669.6 روز طول می کشد تا بهرام یکبار به دور خورشید بگردد. تمایل مداری بهرام نیز بسیار شبیه سیاره ما حدود 25 درجه است، یعنی بهرام فصل هایی مانند زمین را تجربه می کند.

بهرام دو قمر کوچک شبیه سیب زمینی به نامهای فوبوس و دیموس دارد. فوبوس 22.2 کیلومتر و دیموس 12.6 کیلومتر قطر دارد. هردو احتمالا سیارکهایی بوده اند که اسیر میدان گرانشی بهرام شده اند. شکل زیر کاوشگرهایی را نشان می دهد که تاکنون برای بهرام ارسال شده اند.

کاوشهای اخیر ثابت کرده اند که حدود 2 میلیار سال قبل اقیانوسها و رودخانه هایی بر سطح سیاره سرخ وجود داشته اند.

مرتفع ترین کوه در دستگاه خورشیدی در سیاره بهرام (مریخ- مارس) واقع شده است. این کوه المپوس مونز نامیده می شود و ارتفاعی حدود ۲۴ کیلومتر دارد که سه برابر کوه اورست سیاره زمین است. علاوه بر ارتفاع بسیار زیاد این کوه عرصه بسیار وسیعی را اشغال کرده و ۵۵۰ کیلومتر پهنا دارد. شیب این کوه بسیار کم بوده و تنها حدود ۲ تا ۵ درجه است. این کوه یک آتشفشان سرپوشیده است که از خروج گدازه ها تشکیل شده است.

تصویری خیره کننده از آسمان شب بهرام از دید دوربین سیاره گرد پریزروانس - به علت اتمسفر نازک و نبود غبار جوی و نور مزاحم شهرها مانند سیاره زمین، آسمان شب بهرام بسیار پرستاره تر و خیره کننده تر است. قلب کهکشان راه شیری در تصویر دیده می شود.

مجموعه مقالات درباره سیارات دستگاه خورشیدی

- سیاره تیر یا عطارد

- برجیس: شاه سیارات

- کیوان: حقایقی درباره سیاره حلقه دار

- سیاره شگفت انکیز اورانوس

- نپتون: دورترین سیاره از خورشید